محمد بن حمزة الفناري ( ابن الفناري )

مقدمهء مترجم 70

مصباح الأنس ( پيوند استدلال و شهود در كشف اسرار وجود صدرالدين قونوى ) ( فارسى )

ارتباط دارد و منشأ تجلى اين اسم همان خواهش و اقتضاء و طلب عين ثابت ممكن است كه به زبان حال و استعداد ؛ خدا را به آن مىخواند ، لذا خداوند هم خواستهء او را اجابت مىنمايد ، و به همين دليل محال است ممكنى در كتم عدم مخفى بماند و ظاهر نگردد ، و همچنين هر خواننده‌اى براى رسيدن به كمالات ثانوى با اسمى كه تناسب با خواسته او دارد خدا را بخواند دعايش مستجاب مىشود ، چون مىفرمايد : ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ، فيض الهى به قدر استعداد قابل است و استعداد و قابليت هم طلب نمىكند مگر آن‌چه را كه مقتضى اسمى است كه بر آن تجلى مىكند ، حق تعالى در مقام تجلى به اين اسم حاجت و مراد خواننده را مىدهد . شيخ شبستر گويد : ز حق با هر يكى حظى و قسمى است * معاد و مبدأ هر يك ز اسمى است از آن اسمند موجودات قائم * بدان اسمند در تسبيح دائم به مبدأ هر يكى ز آن مصدرى شد * بوقت باز گشتن چون درى شد از آن در كامد اول هم بدر شد * اگر چه در معاش او در بدر شد تكثر صفات از جهت مراتب غيبيهء صفات است كه در احديت ذات عين ذات‌اند و بنام مفاتيح غيب ناميده مىشوند ، و در آن مقام وجودشان عين ذات بوده و زائد بر ذات نيست . منشأ تكثر اسماء ، صفات است و حبّ حق تعالى به ذات خود مبدأ ظهور كمالات اسمائى گرديده كه آن كمالات اسمائى ملازم با صور تعيناتى هستند كه از آنها تعبير به اعيان ثابته شده است ، و اين اعيان به تبع اسماء و صفات موجوداند - ولى در مرتبهء مخصوص از وجود - اسماء حق تعالى فواعل الهيه و اعيان ثابته قوابل‌اند ، اسماء حق تعالى طالب مظهراند و مظاهر مشتاق اسمى هستند كه آنها را ظاهر نمايد ، از اجتماع دو طلب در حضرت علم حق تعالى ؛ حق به وجود منبسط و فيض مقدس ظاهر در اعيان مىشود . حقايق موجود در خارج ، داخل در حكومت اسم « الظاهر » حق‌اند ، زيرا